Cailiúil i amhráin agus scéalta

Sure it' poor I am today,
For God gave and took away,
And left without a home poor Dan O'Hara
With these matches in my hand,
In the frost and snow I stand
So it's here I am today your brokenhearted

Tá áitreabh Dan O'Hara as Conamara, a bhfuil cliú air i gcéin agus i gcongar de bharr an amhráin, tógtha ar shean-láthair tí Dan. Chónaigh Dan i dteannta a mhnaoi agus a sheachtar clainne i dteach beag faoi scáth na mBeanna Beola. Mhaireadar go sona simplí ar hocht n-acra talún. Fataí ba mhó a shaothraidís ach go mbíodh roinnt eallach acu.

Bhaintí an mhóin le haghaidh na tine ar an bportach in aice láimhe, agus choinníodh sin te teolaí iad ar feadh an gheimhridh. Ba teach cuartaíochta é tí Dan O'Hara, agus is iomaí cleamhnas a déanadh os comhair na gríosaigh ar an teallach. Ba é cruinniú na ndaoine, an scéalaíocht agus na céilithe a choinnigh an dúchas agus an Ghaeilge beo.

 

Is fataí ba mhó a shaothraití ar fheilm Dan O'Hara. Ba é bua na bhfataí ná go bhfásaidís i ndroch-ithir, agus go gcoinneodh acra go leith cúigear nó seisear, i dteannta muc, beo ar feadh leathbhliana. Chinntigh na fataí, iad féin agus bláthach, go raibh muintir Chonamara ag an am sláintiúil scafánta, má ba bocht féin dóibh.

I dteannta furmhór mhuintir Chonamara ag an am, ní raibh úinéireacht ag Dan O'Hara ar an teach ar mhair sé ann ná ar an talamh. D'íoc sé cíos leis an tiarna talún. Ach go hobann tháinig deireadh lena shaol simplí soineanta. Bheartaigh sé fuinneoga an tí a mhéadú agus hardaíodh an cíos dá bharr. Ní raibh sé d'acmhainn aige é a íoc agus cuireadh as seilbh é. Ní raibh i ndán dó féin agus dá mhuirín ach aghaidh a thabhairt ar an Talamh Nua, agus shroich sé Nua Eabhrach agus gan ann ach an dé. Bhí a bhean agus triúr dena páistí básaithe ar an bhfarraige mhóir. Bhí sé bocht dearóil, gan pingin rua ina phóca, agus ní raibh de rogha aige ach na páistí eile a thabhairt uaidh. Is ag díol cipíní solais ar shráideanna na cathrach sin, i bhfad ó Chonamara, a chaith sé laethanta deiridh a shaoil.

First Settlers in Connemara   

Christianity & The Ferocious O' Flaherty's

Prominent Connemara Families- The Martins & The D'arcys

Transport & Communications in Connemara

Famine in Connemara

 

 

 
 
Connemara Heritage Centre, Lettershea, Clifden, Connemara. Tel: +353 95 21808 Fax: +353 95 22098 Email: danohara@eircom.net